Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế hiện nay, quản trị nhà nước của mỗi quốc gia không chỉ chịu tác động từ yếu tố bên trong mà còn chịu ảnh hưởng từ các trào lưu, mô hình và chuẩn mực quản trị chung trên phạm vi toàn cầu. Mỗi chính thể nhà nước, tùy thuộc vào bối cảnh lịch sử, đặc điểm văn hóa, điều kiện kinh tế - xã hội và mục tiêu phát triển, xây dựng hệ thống cơ quan công quyền, định hình cơ chế vận hành và phương thức quản trị phù hợp để đạt được mục tiêu phát triển kinh tế, thúc đẩy tiến bộ xã hội của quốc gia.
Ở Việt Nam, nhằm tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, Đại hội XIV của Đảng chỉ rõ: “…xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả; có hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, được thực hiện nghiêm minh; bảo đảm và bảo vệ công lý, quyền con người, quyền công dân”. Đây chính là nền tảng chính trị quan trọng tạo điều kiện thuận lợi để Việt Nam nâng cao hiệu quả quản trị nhà nước, từ đó thúc đẩy cải cách thể chế và hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.
Nhằm cung cấp cho bạn đọc tài liệu nghiên cứu, tham khảo về quản trị nhà nước, cải cách hành chính công và quản lý nhà nước trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách Đổi mới quản trị nhà nước ở một số quốc gia trên thế giới và kinh nghiệm đối với Việt Nam.
Cuốn sách được kết cấu thành 6 chương:
Chương 1 đề cập sự ra đời của nhà nước - hiện tượng tất yếu trong lịch sử phát triển của xã hội loài người. Phân tích sự ra đời của nhà nước ở các quốc gia và vùng lãnh thổ khác nhau trong chương sách cho thấy nhà nước xuất hiện rồi thay đổi là sản phẩm của hoàn cảnh lịch sử, điều kiện kinh tế - xã hội và nền tảng văn hóa riêng biệt của từng quốc gia.
Chương 2 đề cập bộ máy nhà nước, đặc biệt là sự đa dạng trong quá trình hình thành bộ máy quản trị nhà nước từ ảnh hưởng của các yếu tố địa chính trị và lịch sử riêng biệt của từng chính thể, cách thức mà chính quyền trung ương trao quyền, thực hiện phối hợp hay kiểm soát chính quyền địa phương. Năm mô hình chính thể nhà nước được đưa vào nghiên cứu: Vương quốc Anh (quân chủ nghị viện lập hiến), Hoa Kỳ (cộng hòa tổng thống), Cộng hòa Pháp (cộng hòa bán tổng thống), Cộng hòa Liên bang Đức (cộng hòa nghị viện), Cộng hòa nhân dân Trung Hoa (cộng hòa xã hội chủ nghĩa).
Chương 3 hướng trọng tâm vào những nguyên tắc cốt lõi của quản trị nhà nước, từ nguyên tắc pháp chế, dân chủ đến phân quyền, công khai - minh bạch và trách nhiệm giải trình, qua đó xác định cách thức quyền lực nhà nước được tổ chức và kiểm soát trong thực tiễn.
Chương 4 bàn về hành chính công, nhánh hành pháp trong hệ thống 3 nhánh quyền lực của nhà nước; làm rõ bản chất, vai trò và sự phát triển của hành chính công theo chiều dài phát triển của lịch sử, từ mô hình truyền thống đến các mô hình hiện đại.
Chương 5 và chương 6 tập trung phân tích và đánh giá cách thức mà các chính thể nhà nước khác nhau đã vận dụng các công cụ quyền lực và chính sách công để giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội theo bối cảnh thể chế cụ thể của từng quốc gia; đồng thời, tác giả đưa ra một số trao đổi, khuyến nghị với Việt Nam về quản lý nhà nước đối với những vấn đề đặt ra dựa trên thực trạng trong nước và tham khảo kinh nghiệm từ 5 quốc gia được lựa chọn nghiên cứu.