Năm tháng qua đi, nhưng ký ức chiến tranh, với những chiến thắng hào hùng và sự hy sinh vô bờ bến của dân tộc chống lại kẻ thù xâm lược và bè lũ tay sai vẫn sống động, vẹn nguyên trong tâm khảm những người trong cuộc - vừa là nhân chứng lịch sử, vừa góp phần làm nên chiến thắng.
Sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975, kết thúc vẻ vang cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước suốt 21 năm ròng rã, kết thúc cuộc trường chinh 30 năm không nghỉ vì độc lập, tự do và thống nhất Tổ quốc, nhiều tướng lĩnh, sĩ quan tài năng, dày dạn trận mạc của quân đội ta đã hồi tưởng những năm tháng gian khổ và oanh liệt đã qua, viết nhiều cuốn hồi ký có giá trị. Đặc biệt phải kể đến Đại thắng mùa Xuân của Đại tướng Văn Tiến Dũng, Những năm tháng quyết định của Đại tướng Hoàng Văn Thái, Chiến dịch Tây Nguyên đại thắng của Thượng tướng Hoàng Minh Thảo... Những cuốn sách ấy đã được bạn đọc đón đợi, góp phần không nhỏ làm sáng tỏ một giai đoạn lịch sử hùng tráng nhất của dân tộc.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Quân ủy Trung ương, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Tổng Tư lệnh các lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, trong suốt một thời gian dài được Đảng và Bác Hồ phân công phụ trách quân đội, được các thế hệ tướng lĩnh, sĩ quan và chiến sĩ trìu mến gọi là người Anh Cả của quân đội. Sau khi thôi giữ những trọng trách của đất nước, Đại tướng dành nhiều thời gian chuyên tâm nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh và viết một số cuốn hồi ức.
Sự trăn trở về dân tộc vĩ đại, Đảng quang vinh, quân đội anh hùng; hồi ức về cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước ở giai đoạn cuối cùng, đã thôi thúc ông viết cuốn sách Tổng hành dinh trong mùa Xuân toàn thắng. Cuốn sách được khởi thảo và chuẩn bị trong nhiều năm với sự cộng tác nhiệt tâm của một số cán bộ quân đội từng công tác tại Bộ Quốc phòng.
Trong số mười chương sách, tác giả dành chín chương tái hiện các sự kiện lịch sử lớn và chương cuối cùng trình bày những điều tâm huyết, đúc kết cuộc đời cầm quân quang vinh của mình qua những năm tháng khốc liệt của chiến tranh. Ông hồi tưởng những quyết sách chiến lược của tập thể Bộ Chính trị, Quân ủy Trung ương, Bộ Tổng Tư lệnh - Bộ thống soái tối cao - từ việc hoạch định chính sách đến việc chỉ đạo điều hành, tổ chức thực hiện ở chiến trường và huy động sức mạnh của cả dân tộc nhanh chóng kết thúc chiến tranh một cách có lợi nhất.
Với bản tính điềm đạm và đôn hậu vốn có, ông viết về các nhà lãnh đạo, các tướng lĩnh, sĩ quan từ Tổng hành dinh đến những nhà lãnh đạo trên các chiến trường - những người đồng chí, đồng đội một cách thân thiết, chân thành, hết sức trân trọng.
Mỗi quyết sách lịch sử đều là kết tinh trí tuệ của một tập thể lãnh đạo, đồng thời thể hiện tầm nhìn và bản lĩnh của từng cá nhân. Các đồng chí Lê Duẩn, Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Nguyễn Văn Linh, Lê Đức Thọ, Phạm Hùng…; các tướng lĩnh như Văn Tiến Dũng, Hoàng Văn Thái, Lê Trọng Tấn, Lê Đức Anh, Chu Huy Mân, Hoàng Minh Thảo, Vương Thừa Vũ, Trần Văn Trà… luôn được ông trân trọng nhắc đến.
Tác giả mở đầu cuốn sách bằng những sự kiện từ tháng 12/1972 để làm rõ bối cảnh lịch sử của mùa Xuân toàn thắng năm 1975 lịch sử, với thắng lợi của quân và dân ta đập tan cuộc tập kích chiến lược bằng B52 của Mỹ vào Hà Nội và Hải Phòng. Thắng lợi này đã buộc đế quốc Mỹ phải ký Hiệp định Pari, rút hết quân chiến đấu, kể cả quân của các nước phụ thuộc, về nước. Mỹ đã cút, ngụy ắt phải nhào.
Sau Hiệp định Pari, thực tế chiến trường đã diễn ra theo kịch bản địch gây chiến, xé bỏ Hiệp định buộc ta phải dùng bạo lực cách mạng để quét sạch chúng, thu giang sơn về một mối. Từ đây, những ý đồ chiến lược của Bộ thống soái tối cao và ở chiến trường được đề xuất trở thành những quyết sách chiến lược của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân. Sự ra đời của Nghị quyết Hội nghị lần thứ 21 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (tháng 10/1973) và các nghị quyết của Bộ Chính trị, của Quân ủy Trung ương cùng các mệnh lệnh, chỉ thị từ Bộ thống soái tối cao đã chỉ đạo chiến trường xốc tới, nhanh chóng giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc.
Đọc những trang hồi ức hấp dẫn của người trong cuộc, bạn đọc cảm nhận sâu sắc bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam ở những thời điểm lịch sử quyết định: nhạy bén, sáng tạo, quyết đoán, nắm bắt thời cơ và tạo ra thời cơ lớn, nỗ lực cao độ để quét sạch quân thù.
Tháng 4/2000, nhân kỷ niệm 25 năm ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, khi bước vào tuổi 90 nhưng còn rất minh mẫn, Đại tướng đã cho công bố lần đầu tiên cuốn hồi ức này và từ đó đến nay cuốn sách đã được Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản nhiều lần, đáp ứng kỳ vọng của đông đảo bạn đọc, nhất là những người trong cuộc. Qua mỗi lần xuất bản, cuốn sách được tác giả chỉnh sửa một số sự kiện để đảm bảo tính chính xác hơn. Đặc biệt ở lần xuất bản năm 2005, nhân kỷ niệm 30 năm ngày toàn thắng (30/4/1975 - 30/4/2005), tác giả bổ sung thêm Lời nói đầu gồm 2 trang.
Nhằm đáp ứng yêu cầu của đông đảo bạn đọc, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản lần thứ 12 cuốn sách Tổng hành dinh trong mùa Xuân toàn thắng.
