Hội thảo khoa học quốc gia “Sáp nhập đơn vị hành chính với phát triển bền vững vùng và liên kết vùng ở Việt Nam”

Ngày 17/8/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Trường Đại học An ninh nhân dân tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia: Sáp nhập đơn vị hành chính với phát triển bền vững vùng và liên kết vùng ở Việt Nam.

Chủ trì Hội thảo có các đồng chí: PGS.TS. Vũ Trọng Lâm, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ các cơ quan Đảng Trung ương, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật; PGS.TS. Nguyễn Tấn Vinh, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Thiếu tướng, TS. Trần Văn Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học An ninh nhân dân.

Tham dự Hội thảo có lãnh đạo một số ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương; lãnh đạo các đơn vị trực thuộc các cơ quan đồng tổ chức; cùng đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý từ các học viện, trường đại học, viện nghiên cứu và cơ quan hữu quan.

Sau 40 năm đổi mới, đất nước ta đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử; cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế ngày càng cao. Bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra là tiếp tục đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng quản trị và tổ chức lại không gian phát triển phù hợp với quy mô, trình độ và khát vọng của đất nước. Trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và cạnh tranh quốc tế ngày càng sâu rộng, việc xây dựng mô hình quản trị tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, huy động và phân bổ tối ưu các nguồn lực đã trở thành yêu cầu cấp thiết.

Trong tiến trình đó, việc sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025 là một bước chuyển có tính cấu trúc, không chỉ về tổ chức bộ máy mà còn tái định hình không gian phát triển và mô hình quản trị. Từ ngày 01/7/2025, mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức vận hành trên phạm vi toàn quốc. Những thay đổi này mở ra không gian mới để tích hợp quy hoạch, kết nối hạ tầng, phân bổ nguồn lực và tăng cường liên kết vùng, đồng thời đặt ra yêu cầu chuyển hóa những lợi thế về quy mô, không gian thành năng lực phát triển thực chất.

Thiếu tướng, TS. Trần Văn Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học An ninh nhân dân phát biểu chào mừng Hội thảo.

Sau hơn một năm triển khai mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV (tháng 7/2026) khẳng định chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả là đúng đắn, phù hợp yêu cầu phát triển của đất nước; đồng thời đánh giá mô hình mới đã tạo những chuyển biến rõ nét trong tổ chức, hoạt động của hệ thống chính trị, thúc đẩy chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển và phát huy tính chủ động, sáng tạo của địa phương, cơ sở. Tuy nhiên, chất lượng vận hành chưa đồng đều, nhất là ở cấp cơ sở, đòi hỏi tiếp tục hoàn thiện tổ chức bên trong, nâng cao năng lực quản trị, năng lực kiến tạo phát triển và hiệu quả phục vụ nhân dân, đáp ứng yêu cầu thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Tại Hội nghị sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền ba cấp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ: Sau giai đoạn sắp xếp tổ chức ban đầu, nhiệm vụ trọng tâm phải chuyển mạnh sang nâng cao chất lượng vận hành, năng lực phục vụ và năng lực kiến tạo phát triển của bộ máy mới. Đây là sự chuyển đổi rất quan trọng về tư duy: từ “sắp xếp cho gọn” sang “tổ chức để phát triển”; từ chú trọng cấu trúc tổ chức sang chú trọng hiệu quả quản trị; từ hoàn thành việc hợp nhất về mặt hành chính sang kiến tạo sự tích hợp thực chất về thể chế, nguồn lực, dữ liệu, hạ tầng và không gian phát triển.

Trong bối cảnh đó, Hội thảo: Sáp nhập đơn vị hành chính với phát triển bền vững vùng và liên kết vùng ở Việt Nam nhằm tạo diễn đàn khoa học giữa các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và những người trực tiếp thực thi nhiệm vụ. Các đại biểu tập trung làm rõ cơ sở lý luận, chính trị, pháp lý và thực tiễn của việc sắp xếp đơn vị hành chính; tác động đối với tổ chức không gian phát triển, quy hoạch, hạ tầng và phân bổ nguồn lực; đánh giá kết quả bước đầu, nhận diện vấn đề đặt ra và đề xuất các giải pháp vận hành mô hình mới, phát huy hiệu quả không gian phát triển và tăng cường liên kết vùng.

Ban Tổ chức Hội thảo đã nhận gần 100 bài tham luận của lãnh đạo các cơ quan Trung ương và địa phương, các nhà khoa học, quản lý ở các cơ quan trong cả nước. Các bài viết tiếp cận chủ đề đa chiều, tập trung phân tích cơ sở lý luận, chính trị, pháp lý và thực tiễn của việc sắp xếp đơn vị hành chính; mối quan hệ với phát triển bền vững vùng, liên kết vùng và đổi mới quản trị địa phương; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp, kiến nghị có giá trị thực tiễn cao.

PGS.TS. Vũ Trọng Lâm, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật phát biểu đề dẫn Hội thảo.

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, PGS.TS. Vũ Trọng Lâm, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật nhấn mạnh, sắp xếp đơn vị hành chính là quá trình mang tính tổng thể, gắn với tái cấu trúc tổ chức, thẩm quyền, không gian kinh tế - xã hội, kết cấu hạ tầng và phân bố nguồn lực; đồng thời thiết lập, xây dựng mối quan hệ giữa Nhà nước với người dân, doanh nghiệp theo hướng gần dân, phục vụ nhân dân và kiến tạo phát triển. Do đó, thước đo hiệu quả không chỉ dừng ở việc tinh gọn bộ máy, mà trọng tâm là chất lượng vận hành, hiệu quả cung ứng dịch vụ công, khả năng khơi thông và phân bổ nguồn lực, mức độ thực chất của liên kết vùng và sự cải thiện bền vững chất lượng sống của nhân dân.

Theo PGS.TS. Vũ Trọng Lâm, việc mở rộng quy mô đơn vị hành chính cần gắn liền với quá trình tích hợp quy hoạch, kết nối hạ tầng, điều hòa lợi ích và thu hẹp chênh lệch phát triển giữa các địa bàn, hình thành những không gian phát triển tích hợp, nhằm phát huy lợi thế và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trung tướng, GS.TS. Trần Vi Dân, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, Cục trưởng, thành viên Ban Nghiên cứu chuyên đề giúp việc Bộ trưởng Bộ Công an trình bày tham luận: “Liên kết vùng về an ninh, trật tự - nhận thức và thực tiễn”.

Thiếu tướng Trần Minh Trọng, Phó Chính ủy Quân khu 5 trình bày tham luận: "Củng cố quốc phòng, an ninh trong bối cảnh sáp nhập đơn vị hành chính góp phần phát triển bền vững vùng duyên hải miền Trung - Tây Nguyên".

Đồng chí Nguyễn Hoa Cương, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược trình bày tham luận: "Sáp nhập đơn vị hành chính liên kết vùng phục vụ mục tiêu đổi mới mô hình phát triển Việt Nam".

Các ý kiến trao đổi trực tiếp tại Hội thảo đã bổ sung nhiều góc nhìn về sắp xếp đơn vị hành chính. Nhiều kinh nghiệm, giải pháp và kiến nghị chính sách đã được chia sẻ, qua đó làm rõ những vấn đề cốt lõi trong quá trình triển khai chủ trương của Đảng và Nhà nước về sắp xếp đơn vị hành chính.

PGS.TS. Nguyễn Tấn Vinh, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu kết luận Hội thảo.

Phát biểu kết luận, PGS.TS. Nguyễn Tấn Vinh, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II khẳng định, các tham luận và ý kiến phát biểu đã thể hiện rõ tinh thần khoa học, khách quan và trách nhiệm, giải quyết tốt nhiều vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn trong công tác triển khai chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính.

Kết quả Hội thảo khẳng định, sắp xếp đơn vị hành chính không chỉ nhằm tinh gọn tổ chức và điều chỉnh địa giới, mà còn gắn liền với yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển, đổi mới phương thức quản trị và khai thác hiệu quả hơn các nguồn lực quốc gia. Để hiện thực hóa các mục tiêu trên cần bảo đảm tính đồng bộ về thể chế, quy hoạch, hạ tầng, dữ liệu, nguồn nhân lực và cơ chế phối hợp giữa các cấp, các ngành, các địa phương; đồng thời, phát huy sự đồng thuận và tham gia tích cực của nhân dân.

PGS.TS. Nguyễn Tấn Vinh đề nghị các cơ quan, đơn vị có thẩm quyền nghiên cứu các kết quả của Hội thảo; đồng thời, đẩy mạnh tổng kết thực tiễn, hoàn thiện thể chế, chính sách và cơ chế tổ chức thực hiện, bảo đảm mô hình chính quyền địa phương hai cấp vận hành thông suốt, hiệu lực, hiệu quả; đồng thời nâng cao năng lực quản trị, chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và hiệu quả liên kết vùng.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm.

Hội thảo đã góp phần bổ sung luận cứ khoa học thiết thực nhằm hoàn thiện mô hình quản trị địa phương, phát huy hiệu quả không gian phát triển mới, tăng cường liên kết vùng và thúc đẩy đất nước phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.