Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ từng là người lính, người chỉ huy trực tiếp chiến đấu trên các chiến trường ác liệt: Tây Nguyên, Campuchia, “đất thép” Củ Chi, Đông Nam Bộ, Trung Nam Bộ và biên giới phía Bắc. Chiến trường Đông Nam Bộ và Trung Nam Bộ là nơi ông từng gắn bó nhiều nhất, nơi ghi dấu biết bao kỷ niệm vui buồn, những thăng trầm của cuộc đời binh nghiệp trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, những ký ước về một thời gian khổ nhưng hào hùng đã được Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ ghi lại trong hồi ký Cuộc đời và binh nghiệp, với mong muốn góp phần gìn giữ và tôn vinh truyền thống cách mạng vẻ vang của Đảng, của quân đội và nhân dân trên mảnh đất miền Nam Thành đồng Tổ quốc; đồng thời tri ân đồng bào, đồng chí đã kề vai, sát cánh vượt qua khó khăn, thử thách, cũng như tưởng nhớ những người đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đọc những trang hồi ký của người trong cuộc, chúng ta thấu hiểu hơn sự gian nan, vất vả và tinh thần dũng cảm, kiên cường, không ngại gian khổ, hy sinh của người lính trong những đêm hành quân qua địa hình trống trải, vượt qua sông ngòi, kênh rạch chằng chịt dưới mưa bom, bão đạn của kẻ thù.
Những trận chiến đấu diễn ra ác liệt, có những thời điểm bộ đội phải ngâm mình dưới kênh rạch suốt ngày đêm để bám trụ, đánh địch, giữ đất, giành dân, bảo vệ vùng giải phóng và căn cứ cách mạng. Xen giữa những ngày ác liệt ấy là niềm vui vỡ òa sau những trận công đồn, diệt viện thắng lợi, nhưng cũng là những giây phút lặng người trước những mất mát, hy sinh của đồng đội. Những giọt nước mắt lặng thầm khi tiễn đưa đồng đội, những nỗi đau khôn nguôi trước sự mất mát của những người đã vào sinh ra tử trở thành ký ức không thể phai mờ trong cuộc đời người lính. Giữa bom đạn chiến tranh, tình yêu quê hương, tình đồng đội và khát vọng hòa bình vẫn luôn cháy bỏng... Tất cả được tái hiện chân thực xúc động và giàu tính nhân văn qua những trang hồi ký.