Sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, đầu năm 1941, Nguyễn Ái Quốc về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam.
Tháng 5/1941, tại Cao Bằng, mảnh đất địa đầu Tổ quốc, Người triệu tập và chủ trì Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng, chuyển hướng chiến lược cách mạng, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu, nhằm đánh đổ chính quyền thực dân, phong kiến, giành độc lập, tự do. Tại hội nghị quan trọng này, Đảng và Bác đã quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh (19/5/1941).
Sau khi giành được chính quyền trong cả nước (8/1945), cách mạng Việt Nam đứng trước tình thế hiểm nghèo như “ngàn cân treo sợi tóc”. Trong bối cảnh phức tạp về đối nội và đối ngoại năm 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định lấy ngày thành lập Mặt trận Việt Minh 19/5 làm ngày sinh của mình. Như vậy Người đã lấy ngày sinh của mình phục vụ nhiệm vụ cách mạng.
Từ năm 1946 đến nay, hằng năm nhân dân ta đều tổ chức kỷ niệm sinh nhật Người. Ngày 19/5 đã trở thành ngày lễ trọng đại của đất nước.
Từ trong kháng chiến gian lao hay khi hòa bình lập lại, cứ đến dịp ngày sinh của Người, cán bộ, chiến sĩ và đồng bào cả nước đều thi đua lập thành tích dâng lên Người, viết thư và gửi quà chúc thọ Người. Đáp lại tình cảm thân thiết của đồng bào, sau mỗi lần sinh nhật, Bác đều có thư cảm ơn chung gửi đến Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các đoàn thể và đồng bào cả nước cũng như bạn bè quốc tế.
Về phần mình, trừ sinh nhật đầu tiên vào ngày 19/5/1946, từ ngày trở lại Thủ đô cho đến khi tạ thế, hằng năm, cứ đến ngày sinh của mình, Bác thường tìm cách đi công tác để tránh lễ nghi phiền phức, tốn kém thời gian, tiền bạc của nhân dân.
Để giúp bạn đọc hiểu rõ ý nghĩa cao đẹp của ngày 19/5 - ngày sinh của Bác Hồ, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia xuất bản lần thứ ba cuốn sách Nhớ mãi ngày sinh Bác Hồ, do TS. Trần Viết Hoàn, nguyên Giám đốc Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch biên soạn, ghi lại một số chuyện kể về ngày sinh của Bác và thư, điện của Người cảm ơn đồng bào nhân ngày sinh.
