Nguyễn Công Trứ (1778 - 1858), tự là Tôn Chất, hiệu là Ngộ Trai, biệt hiệu Hy Văn, quê ở làng Uy Viễn, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Cha của ông là Đức Ngạn hầu Nguyễn Công Tấn, danh thần đời Lê Hiển Tông. Nguyễn Công Trứ được sinh ra tại huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình, là người thông minh, chịu khó học hành, luôn mong muốn tiếp nối sự nghiệp của cha. Tuy nhiên, con đường khoa cử không thuận lợi, phải đến năm 1819, sau nhiều lần dự thi ông mới đỗ Giải nguyên ở tuổi 41.
Năm 1820, Nguyễn Công Trứ được bổ nhiệm làm Hành tẩu Quốc Tử Giám. Trong quá trình làm quan, ông từng đảm nhiệm nhiều chức vụ như: Tri huyện, Lang trung, Tư nghiệp Quốc Tử Giám, Thị lang, Thượng thư, Tổng đốc... Con đường quan trường nhiều thăng trầm, nhiều lần bị giáng chức, thậm chí năm 1843, bị cách xuống làm lính thú. Dù vậy, Nguyễn Công Trứ vẫn giữ tinh thần cống hiến, thể hiện bản lĩnh và khí chất riêng. Ông là người đa tài và để lại nhiều dấu ấn trong lịch sử, trong giai thoại, trong dư luận về tài khai khẩn, tài quân sự, tài tổ chức công việc, tài văn chương, văn nghệ...
Trên cương vị là một vị quan, Nguyễn Công Trứ có nhiều đóng góp trong công cuộc khai hoang, lấn biển, phát triển kinh tế và ổn định đời sống nhân dân. Ông có sáng kiến chiêu mộ dân nghèo, đắp đê lấn biển, lập ấp, lập ra các huyện Kim Sơn (nay thuộc tỉnh Ninh Bình), Tiền Hải (nay thuộc tỉnh Hưng Yên) từ cuối thập niên 1820. Ông còn đề xuất lập nhà học, xã thương ở nông thôn nhằm nâng cao dân trí và lưu thông hàng hóa.
Nhằm cung cấp thêm tài liệu nghiên cứu về thân thế, sự nghiệp của Nguyễn Công Trứ, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xuất bản cuốn sách Nguyễn Công Trứ của tác giả Vũ Ngọc Khánh.
Nội dung cuốn sách được kết cấu gồm 7 chương và Phụ lục, tái hiện cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Công Trứ theo trình tự thời gian, qua những chặng đường và những nét tính cách tiêu biểu. Tác giả khắc họa hình ảnh Nguyễn Công Trứ, từ thuở thiếu thời thông minh, tinh nghịch, có bản lĩnh đến khi thành tài là một ông quan tuy gặp nhiều thăng trầm nhưng vẫn quyết tâm cống hiến công sức cho đất nước.
Với nguồn tư liệu được tập hợp và cách tiếp cận riêng của tác giả, cuốn sách là tài liệu tham khảo giúp bạn đọc tìm hiểu thêm về cuộc đời, tính cách, những đóng góp và dấu ấn lịch sử của Nguyễn Công Trứ. Các nhận định, đánh giá trong sách được giữ theo quan điểm của tác giả, góp thêm một góc nhìn để nghiên cứu, nhìn nhận nhân vật lịch sử này một cách đa chiều.
